Bułgaria - informacje

BUŁGARIA

Oficjalna nazwa: Republika Bułgarska
Ustrój: republika
Stolica: Sofia
Język: bułgarski
Waluta: 1 lewa (Lv) = 100 stotinek

W 1915 Bułgaria włączyła się w I wojnę światową, stając po stronie państw centralnych. W 1941 uczestniczyła w niemieckim ataku na Grecję i Jugosławię.

W tym samym roku ZSRR wypowiedziała wojnę Bułgarii, która ostatecznie przyłączyła się do wojny przeciwko Niemcom.

W 1943, po śmierci cara Borysa III tron objął, sześcioletni wówczas, Symeon II. W wyniku referendum ludowego w 1946 zniesiono monarchię pozbawiając Symeona II władzy.

W 1946 Bułgaria stała się republiką ludową. W 1954 Todor Żiwkow został wybrany I sekretarzem KC KPB, w rok później Bułgaria podpisała Układ Warszawski. 17 XI 1989 Petyr Mladenow, dzięki rozpadowi systemu komunistycznego w Europie i antykomunistycznym nastrojom wewnątrz kraju, został następcą Żiwkowa.

W 1991, w pierwszych wolnych wyborach zwycięstwo odniosła opozycja antykomunistyczna. 19 I 1992 odbyły się pierwsze wolne wybory prezydenckie, w których na stanowisko głowy państwa wybrany Żelju Żeljew.

22 I 1997 urząd prezydenta objął Petar Stoyanow. W 2001, w wyborach parlamentarnych zwycięża Narodowy Ruch Symeona II, partia stworzona w kwietniu tegoż roku, przez byłego cara Bułgarii. Symeon II, który większość życia spędził na emigracji w Hiszpanii, zostaje powołany na szefa rządu.


Informacje ogólne

Ludność: W Bułgarii mieszka 7 385 000 osób. Gęstość zaludnienia wynosi 67 mieszk./km².
Powierzchnia kraju: Powierzchnia Bułgarii wynosi 110 910 km².
Strefa czasowa: Czas polski + 1h


Kod telefoniczny

Kod telefoniczny +359


Elektryczność

Elektryczność: 220V / 50 Hz


Przepisy prawne

W Bułgarii kary za obrót narkotykami i środkami odurzającymi oraz składnikami do ich produkcji są wysokie. Za nielegalny wwóz bądź wywóz takich środków grozi kara pozbawienia wolności od 10 do 15 lat i grzywna od 100 do 200 tys. BGN (narkotyki), od 3 do 15 lat oraz grzywna od 10 do 100 tys. BGN (środki odurzające) i od 2 do 10 lat oraz grzywna od 15 do 100 tys. BGN (składniki do produkcji). Posiadanie i wprowadzanie takich środków do obrotu podlega karze od 1 roku do 10 lat pozbawienia wolności i karze grzywny od 5 do 10 tys. BGN. Nakłanianie do ich użycia podlega karze pozbawienia wolności od 10 do 30 lat oraz karze grzywny od 300 do 500 tys. BGN.

Ubezpieczenia

Uznawane są polskie polisy ubezpieczeniowe. Od wszystkich cudzoziemców, w tym turystów tranzytowych, wymagane są ubezpieczenia zdrowotne na czas pobytu w Bułgarii. Na rok 2006 władze bułgarskie określiły dla turystów minimalną wymaganą kwotę ubezpieczenia na pokrycie kosztów leczenia medycznego w wysokości 12 000 BGN i leczenia stomatologicznego w wysokości 500 BGN. Ubezpieczenia OC oraz zielona karta są obowiązkowe. Na granicy można wykupić ubezpieczenie dodatkowe. Ponieważ wprowadzono odpłatność za akcje ratownicze prowadzone w górach przez górskie pogotowie ratunkowe, turyści wybierający się na szlaki górskie powinni mieć odpowiednią polisę ubezpieczeniową.

Placówki dyplomatyczne

Ambasada Republiki Bułgarii Al. Ujazdowskie 33/35, 00-540 Warszawa
tel.:629-40-71 do 75, 625-71-71; fax:628 22 71
e-mail: office@bgemb.com.pl. polityka@bgemb.com.pl

Wydział Handlowy
tel.:629-41-11, 621-25-35; fax:625-59-89
e-mail: brhbg1@supermedia.pl

Wydział Konsularny
tel.:628 13 40

Ambasada RP
ul. Chan Krum 46, 1000 Sofia
tel. (003592) 987-26-10, 987-26-60
fax.(003592) 987-29-39
e-mail: polamba@internet-bg.net

Wydział Konsularny
adres - j.w.; tel/fax. 981-85-45
e-mail: polconsul@internet-bg.net

Konsulat Generalny RP w Warnie
ul. Sławiańska 18, 9000 Warna
tel. (0-0 359 52) 60-92-12, 13
(0-0 359 52) fax 60-92-11
e-mail: conplvar@techno-link.com

Cło, wizy, paszport

Nie ma obowiązku wizowego dla obywateli polskich przy pobytach do 90 dni, w ciągu 6 miesięcy od daty pierwszego wjazdu. Nie dotyczy to przyjazdów na pobyt stały lub w celu podjęcia pracy. Dłuższy pobyt (nauka, praca, odwiedziny) wymaga wcześniejszego uzyskania wizy w bułgarskim urzędzie konsularnym. Paszport powinien być ważny co najmniej 6 miesięcy dłużej niż deklarowany czas pobytu. Jeśli podczas pobytu w Bułgarii uzyskamy nowy paszport, należy anulowany paszport, na podstawie którego nastąpił wjazd, przedstawić wraz z nowym paszportem w lokalnym biurze paszportowym MSW. Nie wymaga się okazania biletu powrotnego. Należy natomiast udokumentować posiadanie niezbędnych środków finansowych na utrzymanie.

Bezcłowo można wwozić i wywozić artykuły do łącznej wartości 100 USD. Przy wwozie i wywozie waluty o równowartości do 8000 BGN (ok. 4090 EUR) oraz kosztowności w ilości zwyczajowo przyjętej nie ma obowiązku wypełniania deklaracji celnej. W każdym innym przypadku należy wypełnić deklarację celną, która jest przy wyjeździe traktowana jako dowód pochodzenia wywożonych kosztowności czy waluty. Nie można wwozić towarów w ilościach handlowych, nawet w ramach limitu studolarowego. W paszporcie osoby wjeżdżającej do Bułgarii samochodem władze graniczne dokonują adnotacji na temat pojazdu, a tym samym zobowiązują kierowcę do opuszczenia kraju tym samym autem. Wyjazd innym samochodem traktowany jest jako próba dokonania nielegalnego importu samochodu. Zgodnie z obowiązującymi w Bułgarii przepisami pojazd jest towarem, który podlega procedurom celnym. W razie kradzieży samochodu nie może automatycznie zostać zamknięta procedura tymczasowej odprawy celnej, a ze zobowiązań w stosunku do państwa bułgarskiego musi wywiązać się ostatni właściciel samochodu. Cudzoziemiec może w takiej sytuacji opuścić terytorium Bułgarii dopiero po opłaceniu cła lub po złożeniu zobowiązania uregulowania opłat celnych. Niedotrzymanie tego zobowiązania pociąga za sobą konsekwencje przy ponownym wjeździe do Bułgarii. Aby tego uniknąć, zaleca się wykupienie specjalnych ubezpieczeń od skutków kradzieży. Należy zwrócić uwagę, aby potwierdzenie własności pojazdu przy wjeździe nie zostało odnotowane w paszporcie pasażera. W przypadku podróży samochodem, którego właścicielem jest inna osoba fizyczna lub prawna, należy mieć poświadczone pełnomocnictwo przetłumaczone na język bułgarski, angielski, francuski lub niemiecki. Osoby fizyczne mogą uzyskać zwrot podatku VAT, o ile kupiły towar na potrzeby własne o wartości ponad 100 BGN, łącznie z podatkiem VAT (powyżej 50 EUR), w sklepach, które uprawnione są do takiej sprzedaży (na witrynach widnieje napis tax back). W tym celu należy wypełnić wniosek o zwrot podatku VAT; formularz można otrzymać w sklepie. Towar powinien być wywieziony z Bułgarii nie później niż 3 miesiące od daty faktury podatkowej. Przy wyjeździe, po przedstawieniu faktury i towaru, celnik składa podpis i pieczątkę na wniosku, co jest podstawą do odbioru podatku VAT od agenta. Obecnie jedyne biuro, w którym można otrzymać zwrot podatku VAT, czynne jest na lotnisku, ale punkty takie będą otwarte na wszystkich przejściach granicznych. Na razie wystawione są tam specjalne skrzynki pocztowe, do których należy wrzucać dokumenty. Turyści mogą otrzymać na miejscu zwrot podatku VAT, jeżeli kwota nie przekracza 500 BGN (ok. 250 EUR), natomiast kwoty ponad 500 BGN są przekazywane drogą bankową; upoważniony agent bułgarski: CASH BACK BULGARIA LTD, 1000 SOFIA 9 Slavanska Str., tel. (003592) 980 37 50, 980 53 05, faks (003592) 981 43 33, email: office@cashback.bg, adres internetowy: www.cashback.bg.

Meldunek

Należy zameldować się w miejscu pobytu w ciągu 5 dni od przekroczenia granicy. Turyści przejeżdżający tranzytem mogą przebywać w Bułgarii bez meldunku przez 5 dni. Osoby zatrzymujące się w domu prywatnym, hotelu pracowniczym lub studenckim powinny zameldować się w lokalnym urzędzie paszportowym MSW. Meldunek w hotelu zostaje potwierdzo¬ny na miejscu. Udokumentowaniem meldunku są również poświadczenia na kartach statystycznych wręczanych na granicy oraz rachunki za opłacone usługi noclegowe. Brak meldunku jest karany grzywną w wysokości 100 USD. W przypadku długoterminowego pobytu bez zameldowania grzywna może być kilkakrotnie wyższa.

Komunikacja

Nie należy podróżować nocą, zatrzymywać się na niestrzeżonych parkingach, w przydrożnych barach, motelach itp. Na drogach miejskich zaleca się zablokować od wewnątrz drzwi samochodu. Nie należy pozostawiać auta bez dozoru, zwłaszcza jeśli znajduje się w nim bagaż. Turyści zatrzymujący się w hotelach, w kwaterach prywatnych i na kempingach nie powinni pozostawiać, nawet na krótko, pieniędzy, kosztowności i dokumentów.
Najtańszym środkiem transportu wewnątrz kraju są autobusy i pociągi.

Informacje dla kierowców

Honorowane jest polskie i międzynarodowe prawo jazdy. Nie wolno udostępniać swego pojazdu obywatelowi bułgarskiemu ani kierować pojazdem należącym do obywatela bułgarskiego, chyba że posiada się notarialnie poświadczone pełnomocnictwo właściciela. Od 1 stycznia 2005 r. wprowadzone zostały winiety dla wszystkich rodzajów pojazdów. Cena winiety tygodniowej dla pojazdów osobowych o liczbie miejsc nie większej niż 8 wynosi 5 EUR, dla pojazdów z liczbą miejsc ponad 8 oraz pojazdów o 2 osiach przeznaczonych do przewozu towarów – 25 EUR, dla pojazdów ciężarowych o więcej niż 2 osiach – 49 EUR. Odpowiednio cena winiety miesięcznej wynosi 12 EUR, 61 EUR i 124 EUR, a winiety ważnej 1 rok – 69 EUR, 345 EUR i 689 EUR. Opłata za przejazd przez most na Dunaju w kierunku RuseGiurgiu wynosi 6 EUR (samochody osobowe), 13 EUR (pojazdy ciężarowe) i 30 EUR (autobusy). Koszt przeprawy promowej w Widyniu lub Oriachowo wynosi 3 EUR od osoby oraz 20 EUR za samochód osobowy, 40 EUR za mikrobus, 50 EUR za autobus i 80 EUR za pojazd ciężarowy (tir). Od 2005 r. wprowadzono ograniczenia dla pojazdów ciężarowych w korzystaniu z dróg w sobotę i niedzielę. Przewoźnicy grup turystycznych powinni pamiętać, że przewozy wahadłowe wymagają wcześniejszego zgłoszenia do Ministerstwa Transportu i Budownictwa RP, które zawiadamia za pośrednictwem bułgarskiego Ministerstwa Transportu tutejsze punkty graniczne. Natomiast przewozy okazjonalne odbywają się na podstawie europejskiej umowy „Interbus”, której stronami są m.in. Polska i Bułgaria. Bezwzględnym warunkiem jest posiadanie i właściwe wypełnienie określonego tą umową formularza jazdy. Brak tych dokumentów oznacza konieczność wykupienia odrębnego zezwolenia w wysokości 400 EUR.

Zdolności płatnicze

Ze względu na ruchomy kurs dolara korzystniejsze są płatności w euro. Wymieniając walutę w kantorach, należy zachować szczególną ostrożność, gdyż częste są przypadki wypłacania kwot niższych niż deklarowany kurs (najlepiej uprzednio zapytać, jaką sumę otrzyma się za określoną kwotę w walucie). W obiegu są banknoty o nominałach 1, 2, 5, 10, 20, 50 i 100 lewa.

Obiekty z Listy Światowego Dziedzictwa UNESCO

* 1979 - Cerkiew Bojańska koło Sofii
* 1979 - Jeździec Tracki z Madary
* 1979 - Zespół cerkwi wykutych w skale w Iwanowie
* 1979 - Tracki grobowiec z Kazanłyku
* 1983 - Zabytkowe miasto Nesebyr
* 1983 - Rezerwat przyrody Srebyrna
* 1983 - Park Narodowy Pirinu
* 1983 - Monastyr Rilski
* 1985 - Grobowiec tracki w Swesztari

Etykieta

Bułgarzy szczycą się swoją gościnnością i życzliwością. Każdy, nawet niezapowiedziany gość witany jest z wylewnością i zapraszany do domu. W porze posiłków zaprasza się go do wspólnego stołu; odmowa przyjmowana jest za afront. Gość wedle zwyczaju odwdzięcza się za gościnność ofiarowując po przyjściu kwiaty lub słodycze.
Na etnicznie niejednorodnych obszarach kraju do grzeczności należy pozdrawianie sąsiadów w ich narodowym języku.

Religia

Większość mieszkańców Bułgarii (82%) należy do Bułgarskiego Kościoła Prawosławnego. Pozostali wyznają islam (12%), protstantyzm i katolicyzm (poniżej 1%). Co ciekawe, wśród mieszkającej w Bułgarii populacji romskiej, elementy islamu i chrzescijaństwa często koegzystują.

Języki

Oficjalnym językiem w kraju jest bułgarski (należy do grupy południowosłowiańskiej, zapisuje się go cyrylicą); mówi nim 84% ludności. Bułgarski jest podobny do macedońskiego i serbsko-chorwackiego. Wyróżnić można w nim dwa dialekty: wchodni i zachodni.

Mowa ciała

Należy pamiętać, że Bułgarzy odwrotnie interpretują kiwnięcia głową na 'tak' i 'nie'. Gesty te sa w Bułgarii przyczyna wielu nieporozumień między turystami a miejscowymi.

Klimat Bułgarii

Bułgaria położona jest w strefie klimatu:
- umarkowany kontynentalny - Równina Naddunajska aż po północne stoki Bałkanów
- klimat umiarkowany przejściowy - centralna część kraju
- klimat śródziemnomorski przejściowy - region południowy

Średnia miesięczna temperatura powietrza wynosi odpowiednio:
- lipiec 23-28°C - część centralna i południowa
- styczeń -1 - 4°C - część centralna i południowa
Na północy kraju temperatury sa wyższe o około 2°C.

Roczna suma opadów atmosferycznych waha się od 650 mm na południu, 500 mm w centrum i 600 mm na północy, a na obszarach górskich 1200 mm.

Kuchnia Bułgarska

Kuchnia bułgarska, podobnie jak kuchnie sąsiadujących z nią Macedonii i Serbii i Czarnogóry, jest typową kuchnią bałkańską. Duży wpływ na kuchnię bałkańską, w tym bułgarską wywarła kultura turecka. Od innych kuchni bałkańskich sztukę kulinarną Bułgarów różni nieco większy wpływ sąsiadującej Grecji. Widać to choćby po popularnych sałatkach z pomidorów, papryki, cebuli i owczego sera. Z Turcji zapożyczono kebaby, kebaczety (kotlety z baraniny przypominające hamburgery) i jogurty. W Bułgarii je się stosunkowo dużo mięsa, owoców i warzyw. Dużą popularnością cieszą się dania mięsne przypominające gulasz z dodatkiem dużej ilości cebuli (kawarma) lub warzyw (giuwecz). jest potrawą mięsną z wieloma warzywami (np. pomidorami, papryką i cebulą).

Bułgaria w swojej południowo wschodniej części (Wyżyna Dobrudży i Strandża) posiada dostęp do Morza Czarnego. W tych rejonach kraju jada się sporo ryb (głównie jesiotra i makrelę). W kuchni bułgarskiej królują tradycyjne posiłki dwudaniowe, choć mieszkańca zachodniej Europy mogła by zadziwić popularna w Bułgarii zupa z ogórka i czosnku na jogurcie (tarator). Bułgaria jest krajem o ciepłym klimacie stąd latem jada się bardzo dużo warzyw i owoców, szczególnym uznaniem cieszą się brzoskwinie i pomidory. Bułgarzy jedzą również stosunkowo dużo nabiału - przede wszystkim sery, szczególnie zapożyczona z Grecji feta oraz typowo tureckie jogurty.

W wysokich temperaturach Bułgarii piję się wiele różnych napojów, od wszelkich soków, przez wyrabiany na bazie jogurtu ajran, mocne kawy, herbaty z cytryną aż po alkohole. Wśród tych ostatnich królują bardzo znane na całym świecie bułgarskie wina (melnik), słabsze boza (odmiana piwa, gęsta i słodka) i narodowa chluba - wódka rakia (wyrabiana ze śliwek lub winogron).

Rakija

Rakija - jest to mocna wódka pędzona przede wszystkim ze śliwek (również dość często wyrabiana jest z winogron), jest produkowana nie tyko w Bułgarii trzeba jednak pamiętać, że jest to mocny alkohol. Grzana rakija jest rewelacyjna na długie zimowe wieczory. Używana przez wielu również jako lekarstwo na przeziębienie.

Cabernet, Gamza, Mawrud, Mełnik, Merlot, Otel, Pamid i Trakcja

Cabernet, Gamza, Mawrud, Mełnik, Merlot, Otel, Pamid i Trakcja ? są to podstawowe rodzaje czerwonych win Bułgarskich uznanych na całym świecie.
Chardonnay, Ewksinowgrad, Galatea, Misket, Riesling oraz Zamianka ? są to zaś rodzaje białych win Bułgarskich.